CYNGOR

Dw i wedi clywed bod gogledd Cymru a de Cymru yn siarad iaithoedd gwahanol?

Mae yna llawer o bobl dw i wedi cwrdd sydd yn meddwl pethau fel hyn, felly dych chi ddim y person cyntaf i ddweud hynny! Yn ffodus dych chi ddim yn medru fod yn bellach o’r gwir.

Mae gwir ydy mae yna llawer o acenion gwahanol reit dros Cymru i gyd. Siaradwyr Cymraeg yn Ceredigion yn swnio eithaf gwahnol i rhein sydd yn dod o Gaerdydd hyd yn oed mae ddau ohonom yn dod o’r de! Yn yr un ffordd siaradwyr o Gaernarfon yn swnio hollol gwahanol na siaradwyr o Fachynlleth, hyd yn oed mae nhw ddau yn ysteriedeu hunain fel “north Walians”.

Mae’n yr un peth yn y Loegr gyda Saesneg. Edrychwch at y gair “Bread Roll” am enghraifft. Yn y “home counties” o Berkshire, Buckinghamshire ac mae llall dw i ffaelu cofio nawr, byddech ffeindio fe anodd iawn i ffeindio unrhywun sydd yn galw fe unrhywbeth arall na “Bread roll” Ond tasech gyrru 60 milltir i fyny’r ffordd i’r Canolbarth, byddech ddechrau clywed pobl galw fe “Barmcake”, mynd bellach i’r gogledd a byddech clywed “Bap”. Yn Lancashire mae’n nhw’n galw fe “Oven Bottom”, yn Lerpwl mae’n nhw’n galw fe “Nudger”

Mae peth ydy, hyd yn oed gyda enwau gwahanol am yr un peth – mae pawb yn ddeall bob gair am yr un peth, hyd yn oed dydy nhw ddim yn ddefnyddio’r fair eu hun.

Mewn gwir, does dim llawer o geiriau yn yr iaith Cymraeg sydd yn gwahanol rhwng y ddau “dialects”, Dw i’n medru feddwl am 100 geiriau, a tra dych chi’n dysgu’r iaith byddech dysgu y “gair arall” am bopeth.

Fyddai ddim yn ddweud celwydd, acenion medru fod yn her – ond mae’n yr un peth yn union gyda Saesneg. Os dych chi wedi dyfu i fyny yng Nghaernarfon siarad gyda phobl o Gaernarfon yn unig – byddech ffeindio fe anodd i ddeall rhywun o Gasnewydd am enghraify, ond bydd e’n iawn gyda ymarfer.

Dw i wedi clywed mae’n cymryd 10 flyneddoed neu mwy i ddysgu y Gymraeg a does neb yn dod yn rhugl?

Mae hyn yn “misconception” arall sydd wedi mynd ychydig bach bellach na oedd angen. Dysgu’r iaith, fel dysgu unrhywbeth yn rhywbeth ddiddorol.

Dw i wedi dysgu’r iaith fel oedolyn ac oeddwn i ysteried fy hun i fod yn rhugl yn y Gymraeg ar ol mis neu rhywbeth? Oes, mae dal gyda fi llawer o “Polishing up” i’w gwneud, ond am y rhan fywaf oeddwn i’n gallu byw fy mywyd trwy’r cyfrwng Cymraeg ac doedd dim angen gyda fi mynd yn ol y Saesneg.

Cyn y diwedd y chwe mis cyntaf, oeddwn i’n gwneud cyfweliadau ar S4C ac cyn y diwedd y blyweddyn cyntaf oeddwn i’n teimlo mwy cyfforddus yn defnyddio Cymraeg na Saesneg.

Mae’n dibynnu ar faint o amser dych chi’n treulio dysgu’r iaith ac eich cyfleoedd i ddefnyddio’r iaith dydd y dydd, ond dw i dal yn credu bod unrhywun, hyd yn oed os dych chi’n meddwl chi ffaelu dysgu iaithoedd, gallu mynd o “dechreuwr newydd sbon” i rhugl mewn 1 blwyddyn.

Oeddwn i’n mynd i ddysgu Cymraeg tan clywais i am y “mutations”

Poeni am treigladau yn rhywbeth dw i’n clywed llawr o ddysgwyr poeni am – a does dim angen i fecso o gwbl. Mae dreigladau gyda ni yn y Saesneg! Dych chi ddim yn credu fi nag oes? Gadewch i fi ddangos i chi!

Siarad mor araf a chi’n gallu, a dweudwch hyn mas yn uchel… ond araf iawn, iawn. Dweudwch nhw heb stopio am y le.

I WAS IN BIRMINGHAM
I WENT TO CARDIFF
MY MOTHER WAS IN COVENTRY

Pan dyweddoch chi “I was in Birmingham” tasech dyweddod e ddigon araf, effallai wnaethoch sylwu beth oeddech dweud yn mwy fel “I WAS ING BIRMINGHAM”. Ffaelu credu fi? Trio eto a trio gwrandewch, dych chi ddim yn swnio’r “B” fel dych chi’n meddwl chi yn.

Nawr trio yr ail ac y tryddedd? Wnaeth y “C” yn “Cardiff” swnio “explosive”? Neu wnaeth e dod mas swnio mwy fel “G”? Wnaethoch gwneud y swnio “C” am “Coventry” neu daeth yr “invisible G” ar y diwedd o “In” cario drosodd?

Weloch, mae’r dreigladau yma yn bodoli yn y Saesneg – jyst yn y Saesneg dydy ni ddim yn ysgrifennu nhw i lawr.

Mae peth pwysig ydy tra mae dreigladau yn ots yn gwir, bydd pobl dal yn eich deall chi os dych chi ddim yn “mutate”. Am enghraifft, gyda dreigladay, rhywbeth fel “I am going to Cardiff” dylai fod “Dw i’n mynd i Gaerdydd”, mae’r “i” yn newid y “C” i “G”..

Ond tasech ddweud “Dw i’n mynd i Caerdydd” bydd pobl dal yn eich deall chi! Mae rhai bobol yn hoffi dysgu’r treigladau yn yr un ffordd bydd un yn dysgu’r “periodic table” tra phobl eraill yn hoffi cael teimlad am “beth sydd yn gweithio gan clyst”. Mae’n lawr i’r unygolion, ond fyddai ddim yn becso am treigladau o gwbl
Sut dylwn i ddysgu Cymraeg?

Does dim modd cywir neu angwhyir i ddysgu Cymraeg! Wel, effallai mae yna llawer o ffyrdd anghwyir, mae’n debyg fyddech ddim yn dysgu llawer o Gymraeg tra eistedd ar y fynedd yn unig am ychydig o flyneddoedd.

Gyda faint o dechnoleg sydd ar gael i ni dyddiau hyn, doedd dim mwy o ffyrdd ar gael i ni i ddysgu Cymraeg. Dw i’n siarad mwy am y ffyrdd sydd ar gael i chi fel dysgwr ar ein tudalen Dysgu Cymraeg, ond fel¬†cyfarwyddyd byr, mae yna llond llaw ffyrdd i ddysgu Cymraeg: